ALETHEIA - Gabinet Psychoterapii

Karolina Karolczak +48 733 843 185 karolina.karolczak@ wroclawpsychoterapia.com Paulina Salawa +48 514 269 394 paulina.salawa@ wroclawpsychoterapia.com

Aleja Kasztanowa 3a

Wrocław

zobacz mapkę.

Zapobiegaj wypaleniu zawodowemu

do artykułu

W poprzednich artykułach pisaliśmy o wypaleniu zawodowym i jego źródłach. W niniejszym artykule przedstawimy kilka zasad, które pozwalają zmniejszać ryzyko wypalenia zawodowego. Ich stosowanie może pomóc w budowaniu zdrowego dystansu do własnych aktywności zawodowych i umożliwia utrzymywanie równowagi między życiem zawodowym i prywatnym.

Ładuj swoje baterie

Pamiętaj, że życie ma przynajmniej dwa podstawowe wymiar: prywatny i zawodowy. Zbyt duże zaangażowanie w wymiar zawodowy w dłuższej perspektywie czasowej może być szkodliwe, zwłaszcza jeśli będzie prowadzić nas do nadmiernej eksploatacji. Stąd też istotne jest budowanie i pielęgnowanie swojego świata prywatnego. Różne elementy mogą się składać na ten świat: rodzina, znajomi, przyjaciele, nasze pasje i zainteresowania. Nie muszą być to spektakularne aktywności, często wystarczy popołudniowy spacer, kilkanaście minut z książką każdego wieczoru. Chodzi przede wszystkim o to, abyśmy nie określali siebie tylko przez naszą aktywność zawodową, ale także przez nasze relacje z innymi ludźmi, poprzez realizację naszych pasji i zainteresowań. Aby mogło to mieć miejsce, konieczne jest określenie tego, co jest dla nas ważne.

Ustalaj priorytety

W ustalaniu priorytetów pomaga refleksja nad tym, na czym nam najbardziej zależy. Warto pamiętać, że nasze priorytety powinny dotyczyć nie tylko życia zawodowego, ale także prywatnego. Przede wszystkim to my musimy znać odpowiedź na pytanie, co dla nas jest najważniejsze, z czego możemy zrezygnować, a z czego na pewno nie zrezygnujemy. Czasami – zwłaszcza w sytuacji zawodowej – nasze prywatne priorytety mogą być w konflikcie z priorytetami prywatnymi. Warto wtedy szukać tzw. złotego środka (choć zapewnie nie jest to łatwe) odnosząc się do tego, co dla nas ma szczególne znaczenie. Mogą zdarzać się sytuacje, gdzie połączenie sprzecznych interesów okazuje się niemożliwe – wtedy może stać się to dla nas inspiracją do rozważenia zmian, np. zawodowych. Warto pozostawić sobie trochę czasu na podjęcie radykalnych decyzji mając na uwadze, że często wypalenie zawodowe sprzyja nieprzemyślanym reakcjom.

Stawiaj realne cele

Często zbyt ambitne podejście podczas stawiania celów i zbyt silna determinacja w ich realizacji powoduje nadmierny i długotrwały stres. Cele, które zamierzamy realizować powinny być ambitne, ale co ważne – także realne. Ustalmy zatem jasne kryteria osiągania i realizowania celów. Oceńmy ich realność – czyli na ile możliwe jest ich osiągnięcie biorąc pod uwagę nasze możliwości (wiedzę, umiejętności, doświadczenie), a także okoliczności zewnętrzne. Definiujmy je tak, aby ich osiąganie wiązało się z optymalnym wysiłkiem niezbędnym do realizacji celu, a nie było zbyt eksploatujące czasowo i emocjonalnie. Czasami może to oznaczać, że z pewnych wyzwań będziemy rezygnować, a niektóre z nich modyfikować, np. co do zakresu lub czasu przeznaczonego na ich realizację. Nie bójmy się komunikować o trudnościach związanych z realizacją celów zawodowych, szukajmy sposobów wspierania się w ich realizacji – także u innych osób.

Doceniaj siebie

Oczywiste jest to, że nie jesteśmy w stanie spełnić wszystkich własnych oczekiwań lub oczekiwań innych osób – choć czasami mamy tendencję do tego, by zadowalać wszystkich wokół i wzmagamy nasze tendencje perfekcjonistyczne. Ważne jest, aby przyjąć perspektywę, że nie wszystkich jesteśmy w stanie zadowolić, że czasami musimy zrezygnować z realizacji niektórych aktywności, aby nie zatracić się całkowicie w pracy.
Warto co jakiś czas zatrzymać się na chwilę i zerknąć wstecz – zobaczyć ile rzeczy dotychczas udało nam się osiągnąć, z jakimi trudnościami byliśmy w stanie sobie poradzić. To czas na to, aby docenić swoje dotychczasowe osiągnięcia, swój wysiłek i determinację w ich osiągnięcie. Nawet jeśli widzimy mnóstwo trudności, które towarzyszyły nam w realizacji zadań – to zatrzymajmy się na chwilę po to, aby docenić siebie, przywołać te swoje cechy, zachowania, które pomogły nam w osiąganiu celów.

Angażuj się z dystansem

Być może brzmi to dość paradoksalnie, ale takie podejście pozwala nam budować dystans do kłopotów, a to oznacza nasze mniejsze zaangażowanie emocjonalne, a w konsekwencji mniejsze obciążenie (lub wycieńczenie) emocjonalne. Takie podejście jest niezbędne do tego, aby móc racjonalnie działać, nie podejmować pochopnych i racjonalnych decyzji. Innymi słowy, chodzi o to, aby o siebie zadbać tak dobrze, jak dbamy o innych ludzi lub inne sprawy, w które się angażujemy.
W budowaniu dystansu z pewnością będzie pomocne oglądanie sytuacji z różnych perspektyw.

Oglądaj sytuację z różnych perspektyw

Takie podejście umożliwia przyjęcie zdrowej perspektywy. Ważne jest, aby móc dostrzec zarówno dobre, jak i złe strony danej sytuacji. W przeciwnym razie dystans emocjonalny będziemy budować jedynie poprzez lekceważenie problemów, uciekanie w fantazję, irracjonalne wyolbrzymianie problemów lub powstrzymywanie się od wszelkich negatywnych uczuć.
Jednym ze sposób dokonania oglądu sytuacji może być wyobrażenie sobie, że sytuacja w której się znajdujesz dotyczy kogoś innego, a Ty stoisz z boku i się jej przyglądasz. Zastanów się nad tym, jak wtedy opisałbyś/łabyś taką sytuację, co mógłbyś/łabyś poradzić tej osobie.
Innym podejściem, które może pomóc w oglądzie sytuacji i podjęciu decyzji o naszych kolejnych aktywnościach, to zadanie sobie kilku pytań:
1. Co się stanie, jeśli tak zrobię?
2. Co się stanie, jeśli tak nie zrobię?
3. Co się nie stanie, jeśli tak zrobię?
4. Co się nie stanie, jeśli tak nie zrobię?
5. Co wybieram, że zrobię?

 
Te zasady z pewnością wspierają budowanie zdrowego dystansu do życia zawodowego. Ich wdrożenie i konsekwentne przestrzeganie mogą być możliwe do samodzielnej realizacji. Jeśli jednak spostrzeżesz, że wiąże się to dla Ciebie ze zbyt dużą trudnością, być może warto sięgnąć po profesjonalną pomoc. Jedną z nich może być psychoterapia, która wesprze Cię w zrozumieniu natury trudności i dzięki temu ułatwi zmianę..